Ondanks bewonersprotest start Utrecht “planproces Wind Lage Weide”

Utrecht, 22-feb-2026
Ruim een jaar van stilte voor omwonenden na een curieus besluit eind 2024 terwijl inwonersonderzoek eind 2023 zorgen over geluid liet zien, maakt de Molencoalitie van bewonersgroepen rond Lage Weide de balans op. Milieugroep Zuilen trakteerde de pers op een artikel “Windmolens op Lage Weide: wat is beloofd, hoe stemden de politieke partijen?”

Onderstaand artikel is onverkort de tekst van het persbericht. Lezers kunnen zo kennisnemen van de posities die de partijen in de Utrechtse raad de afgelopen periode hebben ingenomen en wat ze de kiezers nu beloven. Speciaal voor bewoners die dit bij hun stemgedrag tijdens de aanstormende gemeenteraadsverkiezingen willen laten meewegen, biedt dit artikel houvast aan de hand van twee vragen. Eerst de achtergronden. Daarna de standpunten per partij met links en rechts naar de actuele verkiezingsprogramma’s.

Tekst: De gemeente Utrecht startte begin 2026[1] het planproces "Wind op Lage Weide" en onderzoekt drie zones binnen het zoekgebied waar windmolens zouden kunnen komen: tussen Isotopenweg en Uraniumkanaal, langs de rand van de plas, en bij de Energiehaven. Voor bewoners in omliggende wijken als Zuilen, Leidsche Rijn en Stichtse Vecht zal het gevolgen hebben voor geluid, slagschaduw en uitzicht, als er windmolens komen.

Met de aanstaande gemeenteraadsverkiezingen voor de deur, vragen omwonenden van Lage Weide zich af of lokale partijen kleur willen bekennen als het gaat om volksgezondheid, veiligheidsrisico’s voor werknemers op Lage Weide en treinreizigers, beperkingen van toekomstige ontwikkelingen op en rond Lage Weide ten gevolge van het goed bedoelde plan om windmolens er opnieuw door te drukken.

Het stemgedrag van partijen in de Utrechtse raad de afgelopen periode, laat zien dat een minderheid van de raad bereid was Lage Weide uit te sluiten als windlocatie, ook toen opnieuw duidelijk werd dat het daar niet kan, terwijl een meerderheid koos voor het openhouden van de mogelijkheid, met motivaties variërend van klimaatambitie tot "pas oordelen na zorgvuldig onderzoek". Voor bewoners die dit onderwerp bij hun stemgedrag willen meewegen, biedt dit artikel wellicht houvast aan de hand van twee vragen. Eerst wat achtergrond.

Vraag 1: Hoe kon het dat bewoners rond Lage Weide ruim een jaar lang niets te horen kregen.

Ze konden slechts vrezen met grote vreze. Grote stilte. De gemeente was aan het participeren met andere belanghebbenden en blijkt bovendien nu zelf belanghebbende want ze is mede-initiatiefnemer. Best discutabel allemaal voor een gemeente die burgerparticipatie [7] zo hoog in het vaandel heeft.

Het antwoord op de vraag waarom Lage Weide de voorkeurslocatie werd voor opwekking van windenergie binnen Utrecht stad is veel interessanter. Het waarom bleek tijdens de commissievergadering Energie(transitie)… en Wonen van 28 november 2024[2]. Waar Lot van Hooidonk voorgoed de deur achter zich dichttrok (mission accomplished) met de legendarische woorden: ‘de polsstok is zo hoog als die is’. Ze kreeg een fles lauwe champagne aangeboden. Medewerkers van de afdeling Energie Transitie hadden het debat zorgvuldig voorgekookt. Stemmen was bijkans overbodig ‘want we waren jaren daarvoor (2021) opnieuw de goede weg op gegaan’. Aan Motie 366[3] was voldaan. Stapels rapporten van Bosch en van Rijn hadden laten zien dat het kan op Lage Weide, als je sommige aspecten buiten beschouwing laat. Immers, andere locaties aan de rand van de stad waren helaas afgevallen. Gedwee stemden de meeste partijen voor de Beleidsnota[4] Opwekgebieden voor schone energie in Utrecht (Lage Weide is de meest kansrijke voor wind), terwijl alle seinen voor Lage Weide op rood stonden in de PlanMER[6]. Amendement A233[5] haalde het niet.

Lage Weide was nog het enige zoekgebied voor wind. De raad besloot dat op 12 december 2024.[9]

De PlanMER (maart 2024)

In de PlanMER voor Lage Weide stonden alle seinen op rood:

vanuit bewonerscomfort (27749 potentieel gehinderde woningen) tabel 28,
vanuit Externe Veiligheid (161 objecten en 5 installaties) tabel 22,
aan geen enkele adviesafstand wordt voldaan, tabel 23.
In andere zoeklocaties zijn die aantallen en risico’s verwaarloosbaar.

In de relatieve efficiëntie beoordeling per GWh (tabel 29) scoort Lage Weide opnieuw significant negatief. De planMER laat zien dat het aantal ernstig gehinderde bewoners rond Lage Weide met 191 personen toeneemt, opnieuw significant veel meer dan de andere gebieden (tabel 32). Zelfs op het thema vleermuizen scoort Lage Weide negatiever dan de andere locaties (tabel 58).

Unesco erfgoed, Cultuurhistorisch erfgoed, "landschappelijke waarden" en "stedelijke groenstructuur" wegen zwaarder dan volksgezondheid en veiligheid.

Motie M366: "zorgvuldig verkennen"

In november 2021 nam de raad Motie M366[3] aan: "Verken zorgvuldig windenergie op Lage Weide, rekeninghoudend met de buurt", ingediend door CDA, GroenLinks, ChristenUnie, D66 en Student&Starter. De motie erkent zorgen over geluid en slagschaduw en eist zorgvuldige verkenning met participatie van ondernemers en buurtbewoners, plus onderzoek naar effecten.
De motie sluit Lage Weide niet uit, maar benadrukt juist dat het "een van de weinige plekken kan zijn" voor windenergie in Utrecht. Op 28 november 2024 verklaren de ondertekenaars van Motie 366 dat aan de opgaaf uit de motie is voldaan. Terwijl de initiatiefnemer niet aanwezig is. Bedoeld wordt, dat er een Inwonersonderzoek [8] is geweest. “De buurt” blijkt heel Utrecht.

Kennen de raadsleden dit rapport uitgevoerd door uitgevoerd door Populytics, een startup van de TU Delft? Hebben ze de tijd gehad en genomen het tot zich te nemen? Kennen ze de PWE-methode?

Inwonersonderzoek 2023: geluid bovenaan

Het inwonersonderzoek (1439 deelnemers, okt–dec 2023) laat zien dat ongeveer 77% van deelnemers vindt dat de gemeente méér aandacht moet besteden aan het beperken van geluidsoverlast van windmolens, vaak vanuit zorgen over stress en gezondheid.

Het rapport waarschuwt dat de steekproef niet volledig representatief is: Leidsche Rijn wordt als ondervertegenwoordigd genoemd (119 deelnemers; 8,2%), net als Overvecht Zuid en Zuidwest, terwijl Vleuten–De Meern en Noordwest vaker meededen. Voor randgemeenten rapporteert het onderzoek alleen "gemeente dichtbij Utrecht" (41 deelnemers; 2,8%) zonder uitsplitsing, waardoor Stichtse Vecht niet afzonderlijk zichtbaar is.

December 2024: amendement om Lage Weide uit te sluiten sneuvelt

De raad stemde op 12 december 2024 formeel in met het aanwijzen van kansrijke gebieden voor duurzame energie, waarbij Lage Weide als meest geschikte plek voor windenergie wordt verklaard. Amendement A243[5] "Geen Windmolens op Lage Weide" probeerde dat te blokkeren, maar werd verworpen.

Voor A243 stemden: DENK, EenUtrecht, Stadsbelang Utrecht, Utrecht Solidair, UtrechtNu! en VVD. Tegen A243 stemden: BIJ1, CDA, ChristenUnie, D66, GroenLinks, Horizon, Partij voor de Dieren, PvdA, Volt en Student en Starter.

Referenties

1. Raadsbrief Start planproces Wind Lage Weide 5-jan-2026

2. Agendapunt 8, Commissie Energie(transitie), Duurzaamheid, Vastgoed en Wonen, 28-nov-2024

3. Motie 366: Verken zorgvuldig windenergie op Lage Weide rekeninghoudend met de buurt

4. Beleidsnota Opwekgebieden voor schone energie in Utrecht

5. Amendement A243 Geen Windmolens op Lage Weide

6. PlanMER Bosch & van Rijn v6.1, 28 maart 2024

7. beleidsnota Samen stad maken, geen Utrecht zonder U

8. PWE inwonersonderzoek over schone energie opwek in Utrecht

9. Raadsbesluit vaststelling Beleidsnota 12-dec-2024

10. Gemeente Utrecht: Windmolens in Lage Weide

11. Standpunten 2021-2022 Fracties in de gemeenteraad Utrecht

Vraag 2: Hoe positioneren de lokale Utrechtse partijen zich tijdens de komende gemeenteraadsverkiezingen.
Wat laat Stichtse Vecht nog horen.

Wat zeggen partijen in de aanloop naar de Utrechtse gemeenteraadsverkiezingen 2026

· VVD wil geen windmolens naast woonwijken en is tegen nieuwe windturbines in de gemeente Utrecht. Wil streep door windturbines in polder Rijnenburg.

· GroenLinks/PvdA is voor windturbines op bedrijventerreinen.

· ChristenUnie steunt onderzoek naar de haalbaarheid van windmolens in Lage Weide en wacht resultaten van dit onderzoek af.

· CDA staat open voor nieuwe locaties voor het bouwen van windturbines binnen de gemeente, waar dit ruimtelijk gezien mogelijk is. Een industrieterrein als Lage Weide zou hiervoor een optie kunnen zijn. In Rijnenburg-Noord is het CDA voor woningbouw en ziet geen ruimte voor windturbines.

· D66 ziet Lage Weide als proeftuin. We maken van Lage Weide een proeftuin voor duurzame maakindustrie, met focus op energietransitie, circulaire logistiek en smart grids. We zetten in op grootschalige, schone en betaalbare stroomopwekking, zoals afgesproken in de Regionale Energie Strategie (RES). We stimuleren initiatieven uit de stad, zoals Energie-U.

· Volt wil behalve veilig fietsen niks met Lage Weide. Heel slim. We wekken meer duurzame energie op met zon en wind, afgestemd op wat de wijk nodig heeft. Natuurlijk blijven we inzetten op meer zonnepanelen en windturbines. “Maar we doen dit slim”.

· EenUtrecht is groot voorstander van windmolens, MAAR op een ‘gezonde afstand’ van Utrechtse woonwijken. Er kunnen wel windmolens in Utrecht worden gebouwd, maar dan alleen als de afstand tussen windmolen en woonwijk minimaal 4x de tiphoogte van de windmolen is. Dat voorkomt overlast van hoorbaar bladgeluid, pulseergeluid ('flap-flap' geluid), het voelbare laagfrequente geluid en van slagschaduw.

· Denk heeft geen standpunt opgenomen. Stemt doorgaans met verstand.

· Partij voor de Dieren: Utrecht stimuleert windenergie op locaties waar mensen, dieren en natuur er geen of weinig hinder van ondervinden, bijvoorbeeld langs snelwegen en op industrieterreinen. Wij zetten vol in op fossielvrije energie uit zon en wind, daar waar het kan. Wij hanteren strikte eisen voor duurzaamheid en veiligheid om te bepalen welke vormen van energie- opwek duurzaam en veilig zijn en welke niet. De gemeente pakt bronnen van geluidsoverlast in de woonomgeving aan. Hierbij worden de WHO-richtlijnen voor geluid van weg-, vlieg- en railverkeer en windturbines aangehouden. Geluidsoverlast kan immers stress veroorzaken en de gezondheid verslechteren.

· Utrecht NU! Duurzaamheid moet realistisch en betaalbaar zijn. Stoppen met symboolmaatregelen. De energietransitie moet uitvoerbaar zijn en passen bij de stad.

· Utrecht Solidair Wil geen windmolens in woongebied.

· Stadsbelang Utrecht Programma is onleesbaar.

· PVV: Er mogen geen windturbines komen in Utrecht! Er zitten serieuze gezondheidsrisico’s aan en ze nemen veel ruimte in beslag. Ruimte, die juist benut kan worden voor woningbouw.

· FvD: Geen windmolens – onrendabel, overlast en waarde vernietigend in een dichtbevolkte stad als Utrecht.

· LINK: Windenergie als onderdeel van de Utrechtse energiemix Windenergie wordt ingezet met lokaal eigendom, zeggenschap voor omwonenden en opbrengsten voor de wijk.

Links en Rechts

Verkiezingsprogramma Utrechtse VVD 2026-2030

GroenLinks-PvdA Utrecht: Energie en warmte

CU Utrecht: Klimaatbeleid dat recht doet aan mens en natuur

CDA Utrecht verkiezingsprogramma 2026-2030

Verkiezingsprogramma D66 Utrecht 2026–2030

Groene en betaalbare energie - D66

Het verkiezingsprogramma van Volt Utrecht

Programma EenUtrecht 2026-2030

DENK Utrecht Gemeenteraadsverkiezingen 2026

Partij voor de Dieren Utrecht Verkiezingsprogramma 2026-2030

UtrechtNu! Verkiezigingsprogramma 2026-2030