Als je als burger niet alert bent op de manier waarop de overheid regelgeving over milieuoverlast interpreteert is de kans groot dat je wordt opgescheept met hinder en overlast door bedrijven, die conform wet- en regelgeving helemaal geen overlast zouden mogen veroorzaken. Dit blijkt uit een lang traject dat Milieugroep Zuilen heeft doorlopen en dat uiteindelijk resulteert in een productieverlaging bij recyclebedrijf De Trip aan het Amsterdam-Rijnkanaal. Dit bedrijft ligt op minder dan 200 meter van de woonhuizen aan de Amsterdamse Straatweg in Utrecht.
Milieugroep Zuilen heeft stukken in handen waaruit blijkt dat De Trip de productie moet verlagen op last van een dwangsom. Hier is een bizar juridisch traject aan vooraf gegaan. De gemeente weigerde jarenlang te besluiten op een tweetal punten in het sinds 2015 slepende dossier “De Trip”. Pas in april 2021 besloot de gemeente niet mee te zullen werken aan een uitbreidingsaanvraag van De Trip. Een besluit dat voorjaar 2020 al genomen had kunnen worden. De wethouder vond het echter nodig om De Trip nog een kans te geven aan te tonen dat ze binnen de milieunormen hun bedrijfsactiviteiten konden uitvoeren. Terwijl in die periode van nog weer eens een jaar, de overproductie van De Trip – en de daarmee gepaard gaande overlast – gewoon werd gedoogd. De wethouder bracht het stuk in 2020 niet ter stemming in de raad. Want De Trip had laten weten dat het met een lagere productie niet rendabel zou kunnen opereren op het enorme terrein en failliet zou gaan, als uitbreiding niet zou worden toegestaan. Dit werd met zoveel woorden herhaald door de ondernemer zelf tijdens een RIB in april 2021.
Dit terwijl er al sinds februari 2017 een gerechtelijke uitspraak lag waarin de gemeente gesommeerd was opnieuw te besluiten over de initiële aanvraag van De Trip uit 2015. Ook toen al gold er met het in 2014 vastgestelde bestemmingsplan industrieterrein Lage Weide op het perceel een milieucategorie van maximaal 4.1. Natuurlijk had de vorige eigenaar van het terrein daar bezwaar tegen gemaakt. Net als Milieugroep Zuilen die meent dat de lagere categorie 3 op zijn plaats is aan de randen van het industrieterrein om overlast voor omwonenden te beperken. Maar de ambtenarij wist dat afwijkingen van de normen in voorkomende gevallen kan worden toegestaan en dat er al enkele van zulke maatwerklocaties in de Kanaalzone aanwezig waren.
In 2015 had Milieugroep Zuilen al met succes betoogd dat met het bouwen van enkele keerwanden de productiecapaciteit op het enorme terrein vele honderden tonnen per dag zou kunnen zijn en dat daardoor milieucategorie 4.1 zou worden overschreden. De rechter heeft de gemeente Utrecht in 2017 al gesommeerd om de afweging opnieuw te maken. Uit door de gemeente aangevraagde second opinions werd tot twee keer toe bevestigd dat de activiteiten onder die omstandigheden niet aan milieucategorie 4.1 zouden voldoen. Dan lijken de kaarten toch geschud, zou je als leek zeggen. Niet voor de gemeente Utrecht, want die meende de gerechtelijke uitspraak omtrent de keerwanden aan de laars te kunnen lappen. Daar wordt je als burger dus redelijk moedeloos van. Vandaar dat Milieugroep Zuilen het tijd vond de zaak aanhangig te maken bij de Nationale Ombudsman.
Mede onder druk van de Nationale Ombudsman neemt de zaak dan een bizarre wending. De gemeente maakt een draai van 180 graden. Het handhavingsverzoek wegens overlast voor omwonenden uit 2018 wordt alsnog in behandeling genomen. Dezelfde argumentatie die Milieugroep Zuilen had aangevoerd over productiecapaciteit – die jarenlang door de gemeente is bestreden – wordt nu aangevoerd door de gemeente zelf. In een brief aan de Milieugroep wordt nog gepoogd uit te leggen dat het aan het bestemmingsplan ligt. Er zijn nu voorbereidingen in de maak om opnieuw langs de raad te gaan. Inzet is of de raad vindt dat De Trip er mag blijven met een capaciteit van niet meer dan 50 ton per dag. De Trip moet de technische capaciteit omlaag brengen.
Ondertussen moest de brandweer maandag 22 november ’s avonds uitrukken naar het terrein van De Trip omdat een partij houtsnippers ernstige geuroverlast voor de hele wijk veroorzaakte die tot aan de Marnixlaan te ruiken was. Een week eerder verscheen een vernietigend artikel in de Groene Amsterdammer n.a.v. een Investico onderzoek over de efficiëntie van de Regionale Uitvoeringsdienst (RUD) als handhaver. Een dienst die de burger zou moeten beschermen tegen gevaar voor de volksgezondheid, hinder en milieuoverlast en daarin jammerlijk faalt.
Milieugroep Zuilen pleit daarom voor een veel strenger toelatingsbeleid voor bedrijven op dit soort overlastgevoelige locaties. Het gaat dan vooral om het voorleggen van plannen waarin wordt beschreven hoe men om wil gaan met burgers als er ook sprake is van overlast, zodat er adequaat op gereageerd kan worden om de problemen in de kiem te smoren. Eén van de problemen met De Trip is namelijk dat men op alle mogelijke manieren blijk geeft lak te hebben aan omwonenden. Terwijl juist veel bedrijven op Lage Weide wel adequaat reageren op overlast en daarvoor 24 uur per dag bereikbaar zijn. Zo kan het dus ook. Daarnaast is er ook een rol voor de overheid zelf en wel in de vorm van een veel intensiever handhavingsregime van de RUD om overlast langs die weg en preventief binnen de perken te houden.
[nagekomen: De Trip eist per spoedprocedure bij de rechtbank vernietiging van het besluit voor 25 december 2021]